Zdrowie psychiczne coraz gorsze. W Lubelskiem rośnie liczba zwolnień, eksperci apelują o profilaktykę
Stan psychiczny mieszkańców województwa lubelskiego pogarsza się, co widać w statystykach absencji chorobowej. Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że w ostatnich latach wyraźnie wzrosła liczba zwolnień lekarskich wystawianych z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania. Lubelski oddział ZUS wraz z ekspertami przypomina: warto reagować wcześniej i korzystać z dostępnego wsparcia.
– W ciągu zaledwie dwóch lat liczba dni, które mieszkańcy województwa lubelskiego spędzili na zwolnieniach lekarskich z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania, wzrosła o ponad jedną trzecią – mówi Małgorzata Korba z biura prasowego ZUS. Jak wynika z przytoczonych danych, w 2023 roku lekarze wystawili w regionie 44,7 tys. takich zwolnień, łącznie na 840 tys. dni. W 2024 roku było to już prawie 58 tys. zwolnień na ponad 1 mln 140 tys. dni. Podobny trend obserwowany jest również w skali kraju.
Stres, depresja, lęk – najczęstsze przyczyny nieobecności
Najczęstszym powodem zwolnień związanych z kondycją psychiczną pozostają reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne. Na drugim miejscu znajdują się depresja (epizody depresyjne i zaburzenia depresyjne nawracające), a na trzecim – inne zaburzenia lękowe.
Wyraźnie widać też różnice między płciami. Kobiety chorują częściej niż mężczyźni – w ubiegłym roku 62 proc. dni absencji z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania dotyczyło właśnie kobiet.
"Wyjść z domu i przyjść po pomoc"
Eksperci zwracają uwagę, że rosnąca liczba zwolnień może być także efektem większej świadomości zdrowotnej i częstszego sięgania po specjalistyczną pomoc. – Coraz częściej trafiają do nas młode osoby w kryzysie zdrowia psychicznego, które znalazły nasz adres w internecie – zaznacza psychoterapeutka Izabela Hanczyn z Lubelskiego Stowarzyszenia Ochrony Zdrowia Psychicznego.
Stowarzyszenie prowadzi w Lublinie całodobowy punkt wsparcia przy ul. Wolskiej 11a, gdzie można uzyskać nieodpłatną pomoc psychologiczną w sytuacjach kryzysowych i przy pogorszeniu stanu zdrowia. – Chcę przekazać osobom z takim problemem, by wyszły z domu, przyszły do naszego punktu, spotkały się z terapeutą i poczuły, że nie są w tym same. Wypowiedziany, nazwany kłopot, uwolniony z głowy, zmniejsza napięcie i powoduje pojawienie się nadziei. A nadzieja jest najważniejsza później w terapii – dodaje Hanczyn.
Pomoc w ramach NFZ – także bez skierowania w nagłych przypadkach
O dostępnych ścieżkach wsparcia przypomina także Narodowy Fundusz Zdrowia. – Osoba w kryzysie psychicznym lub zmagająca się z uzależnieniem może skorzystać z opieki medycznej w ramach NFZ, w tym z opieki: psychologa, terapeuty lub psychiatry. W nagłych przypadkach może zgłosić się do szpitala psychiatrycznego bez skierowania – podkreśla rzeczniczka lubelskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ, Małgorzata Bartoszek.
Zdaniem ekspertów równie ważne jak leczenie jest codzienne dbanie o psychikę, aby nie doprowadzić do zaostrzenia problemów. – W profilaktyce kluczowe są między innymi higiena snu i wypoczynek, aktywność fizyczna, relacje społeczne, ograniczenie używek i zdrowe odżywianie, np. inspirowane portalem "Diety NFZ" – dodaje Bartoszek.
Dyżury ekspertów w ZUS: "Spotkaj się z NFZ w ZUS"
Temat zdrowia psychicznego stał się również osią spotkania informacyjnego zorganizowanego 19 lutego przez Oddział ZUS w Lublinie. Chętni mogli porozmawiać ze specjalistami NFZ oraz Lubelskiego Stowarzyszenia Ochrony Zdrowia Psychicznego w ramach dyżuru poświęconego depresji i zdrowiu psychicznemu.
Takie konsultacje będą kontynuowane. Dyżury pod hasłem "Spotkaj się z NFZ w ZUS" odbywają się w tym roku w trzeci czwartek każdego miesiąca, w godzinach 10:00–12:00, w sali obsługi klientów dla przedsiębiorców i ubezpieczonych ZUS przy ul. Zana 38A – każdorazowo pod innym hasłem. – Kolejny odbędzie się 19 marca i będzie dotyczył profilaktyki nowotworów kobiecych. Oprócz ekspertów NFZ będziemy gościć wtedy przedstawicielki Lubelskiego Stowarzyszenia Amazonek – zaprasza organizatorka wydarzenia, Agnieszka Paluszek z Oddziału ZUS w Lublinie.
Rosnące statystyki absencji pokazują, że kryzys zdrowia psychicznego przestaje być marginalnym problemem. Eksperci zgodnie podkreślają: im szybciej reagujemy i im konsekwentniej dbamy o profilaktykę, tym większa szansa, że trudności nie przerodzą się w stan wymagający długotrwałego leczenia i wyłączenia z życia zawodowego.
